Λόγος εις τους εκ πέντε άρτων τραφέντας πεντακισχιλίους

Βασιλείου Επισκόπου Σελευκείας

Επαινώ μεν τον πόθο της φιλομαθείας, αποδέχομαι δε το βαθμό της φιλομαθείας· και γνωρίζω ποιός σας εμφύτευσε τον εξαίρετο αυτό ζήλο· γνωρίζω τον εκπαιδευτή της αρετής σας, τον πατέρα και συγχρόνως ποιμένα και ιατρό και κυβερνήτη. Αυτόν που διαπρέπει στην ευαγγελική ζωή και πνέει χάριν αποστολικήν· ο οποίος σας χειραγωγεί προς τους ουράνιους λειμώνες με πνευματικά σαλπίσματα, ως θησαυρός πνευματικών εννοιών που είναι· την έμψυχη εικόνα της φιλανθρωπίας, αυτόν που υπερέβη την πραότητα του νόμου και είναι ανίκητος από τον θυμό, ακαταγώνιστος σε κάθε ηδονή, λάμπει δε από σοφία και στεφανώνεται με αρετές.

          Αλλά πολύς ο πλούτος της αποστροφής σας κατά του θανάτου και το πλάτος της φιλομαθείας σας, όπως είπα. Κι εγώ πώς να σας παραθέσω το πτωχό μου γεύμα; Πώς να χορτάσω με τις μικρές δυνατότητες του λόγου μου την άπληστη κοιλία της ακοής σας; Πώς θα επαρκέσει γλώσσα πτωχή να ευφράνει τόσο λαό; Ή για να χρησιμοποιήσω επίκαιρα τα λόγια των Αποστόλων: « Πόθεν ημίν εν ερημία άρτοι τοσούτoι; »   ώστε πάλιν ο πλούσιος Δεσπότης απαλλάσσοντας από την πτωχεία να χαρίσει αφθονία;

          «Ηκολούθει» , λέγει, «όχλος πολύς τω Σωτήρι» · ακολουθούν τον ποιμένα τα πρόβατα, οι ασθενείς τον διώκτη των ασθενειών τους, οι δούλοι τον ελευθερωτή των ψυχών. Βρήκαν μίαν οδόν απλανή και όλοι σ’ αυτήν συνέρρεαν· όποιος ήθελε τον ακολουθούσε, ο άρρωστος απαλλασσόταν από το νόσημα του· είχε αναβλύσει πηγή φιλανθρωπίας και όλοι απολάμβαναν.

          Απορροφημένοι, λοιπόν, παρέτειναν την οδοιπορία μέχρι την έρημο. Τον παλαιό καιρό όταν ο Θεός νομοθετούσε δια του Μωυσέως στην έρημο, είχε περιβάλει το όρος Σινά με φωτιά, και οι φλόγες εξηκοντίζοντο στον ουρανό· φόβος και ζόφος μαζί με σάλπιγγες και αλαλαγμούς κατέπλητταν εκείνους πού παρακολουθούσαν. Αλλά τώρα ο Δεσπότης αφήνοντας τον φόβο περιεβλήθη μορφήν δούλου, δεικνύοντας την φιλανθρωπία του με την πρόσληψη της ανθρώπινης φύσης. Και παλαιά μεν η γη είχε ακούσει: «Εξαγαγέτω η γη βοτάνην χόρτου», ενώ τώρα την τράπεζα που εστρώθη στο έδαφος, την γεμίζει με αγαθά ο ίδιος ο Δεσπότης.